پروفیل به طور کلی در دو نوع ساختمانی و صنعتی وجود دارد

پروفیل ساختمانی

به آن دسته از پروفیل هایی اطلاق می شود که در صنعت ساختمان سازی کاربرد دارند مانند در و پنجره های آلومینیومی و… که خود چند نوع دارد :
• اولین نوع پروفیل نورد گرم است که از نورد گرم شمش فولادی ساخته می شود و قوطی شکل است.
• دومین نوع پروفیل نورد سرد است که از شکل دادن ورق های فولادی از طریق خم کردن و پرس تولید می شود و ناودانی شکل است. پروفیل های نورد سرد تنها مناسب کارهای سبک ساختمانی هستند مانند ناودانی ها, تیرهای تکیه گاهی سقف کاذب و چارچوب درهای ساختمان.
• سومین نوع پروفیل مرکب است که از اتصال چند پروفیل سرد و گرم به وجود می آید.

پروفیل صنعتی

به آن دسته از محصولاتی اطلاق می شود که در صنایع مختلف همچون خودروسازی, نظامی و… به عنوان قطعات و متعلقات صنعتی مورد استفاده قرار می گیرند. در مقاطع صنعتی توجه به ویژگی های مکانیکی و الکتریکی از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و در این راستا دانش فنی و تجربه کاری و امکانات تولیدی در جایگاه ویژه ای قرار می گیرند به طوری که امکان تولید قطعات خاص با ویژگی های مشخص برای هر تولیدکننده پروفیل ساختمانی وجود نخواهد داشت.
پروفیل کامپوزیتی
امروزه سهم بسیار بزرگی از بازار در اختیار مواد مرکب یا همان کامپوزیت است و همچنین پروفیل های کامپوزیتی به میزان وسیعی در ساختمان سازی به ویژه ساختمان سازی در شرایط آب و هوایی که احتمال خوردگی در آن بالا است بسیار رواج پیدا کرده است.
دلیل عمده استفاده از این پروفیل ها جلوگیری از پدیده خوردگی و افزایش عمر سازه در برابر ارتعاشات است. همچنین استفاده از پروفیل های کامپوزیتی باعث سبکی بنا می شود, اما اهمیت این مزیت چندان نیست.
آنچه باعث دوام و عمر بالای پروفیل کامپوزیتی می شود خاصیت غیرکشسانی آن است که باعث عملکرد بهتر در برابر ارتعاشات زلزله می شود و بهترین گزینه برای مقاوم سازی در برابر زلزله است.
کشور مابه لحاظ شرایط اقلیمی در شمال و جنوب نیاز بسیار گسترده ای به استفاده از کامپوزیت در قالب پروفیل های کامپوزیتی دارد. هم اکنون بسیاری از سازه های بنا شده در محیط های خورنده مناطق مختلف کشور همچون پل های دریاچه ارومیه یا ساختمان های جنوب کشور دچار معضل خوردگی هستند که استفاده از کامپوزیت ها می تواند پاسخگوی مشکل این قبیل سازه ها باشد.

پروفیل گالوانیزه

پروفیل گالوانیزه هم برای مقاوم سازی بیشتر امروزه کاربرد خوبی در در و پنجره های یو پی وی سی پیدا کرده است.از مزایای استفاده از پروفیل گالوانیزه در پنجره های یو پی وی سی جلوگیری از مشکل هرز شدن پیچ ها و افتادگی بازشوهای درها و پنجره ها است. همچنین یکی دیگر از مزایای آن بالا بردن استحکام و مقاومت در برابر فشارهای جوی در ارتفاعات بالا است, چرا که در ارتفاعات زیاد برج ها نیروی باد به طور قابل ملاحظه ای می تواند به پنجره ها فشار وارد کند و در طبقات پایین تر هم در اثر نشست ساختمان پنجره ها ممکن است در معرض فشار قرار گیرند.
به این نکته هم باید توجه کنید که هرچه فشار وارده به پنجره بیشتر باشد و سطح پنجره بزرگ تر باشد ضخامت پروفیل های گالوانیزه نیز باید بیشتر باشد که معمولا از یک میلیمتر شروع شده و برحسب مورد تا دو میلیمتر نیز افزایش می یابد.
توجه کنید که مشخصات دقیق پروفیلهای ساختمانی در جدول اشتال به طور کامل با درج کلیه ابعاد , اندازه , ضخامت ها و حتی شعاع خم ها درج گردیده است.

انواع روش های تولید پروفیل

با توجه به آنچه در بخش قبل گفته شد می توان گفت انواع روش های تولید پروفیل های ساختمانی به شرح ذیل است :

• پروفیل نورد گرم :

از نورد گرم شمش فولادی ساخته می شود که از انواع آن , لوله , قوطی , ( شکل معمولی ) , ( شکل بال پهن ) , ناودانی , سپری , تسمه ورق , میلگرد

• پروفیل نورد سرد :

از شکل دادن ورق های فولادی از طریق خم کردن و پرس ایجاد می شود. از پروفیل های نورد سرد فقط در کارهای سبک ساختمانی استفاده می شود.مانند : لاپه ها, ناودانی, تیرهای تکیه گاهی سقف کاذب و چارچوب درهای ساختمان.

انواع پروفیل از لحاظ شکل و ابعاد :

پروفیل های باز و پروفیل های بسته

پروفیل های باز :

با بعد و ضخامت گوناگون ساخته می شوند از موارد انواع آن میتوان به مقطع Z , U, Hat , I , اشاره کرد. پروفیل های باز مورد مصرف مصالح ساختمانی برای چارچوب درب از جنس چوب , ام دی اف و قاب اطراف پنجره روی نمای بیرون ساختمان است.

پروفیل Z چیست

پروفیل های باز با مقطع Z در سقف سالن های بزرگ مثل سالن ورزشی , سوله , انبار و پارکینگ کاربردهای زیادی دارند پروفیل Z انواع مختلفی دارد که شامل پروفیل Z ۱۸, پروفیل Z ۲۰ و پروفیل Z ۲۲ می باشد. البته این پروفیل در ضخامت ۲٫۵ سانتی متری و ۳ سانتی متری تولید می شود که از نظر قیمتی تفاوت دارند.

موارد مصرف پروفیل Z

محصولات فولادی در صنعت ساختمان در موارد بسیاری کاربرد دارند به همین خاطر است که به شکل های مختلفی ساخته می شوند تا در هرقسمت از سازه با بهترین شکل ممکن استفاده شود و حداکثر ظرفیت باربری این محصولات بهره گیری شود.از پروفیل Z برای اتصال سازه های اسکلت فلزی استفاده می شود. هر سازه اسکلت فلزی از پروفیل های جدا از هم تشکیل می شود که لازم است به گونه ای مناسب و یکپارچه به یکدیگر متصل شوند. برای زیرسازی سقف های شیب دار در کارهای ساختمانی پروفیل Z یا نیم رخ Z را بکار می برند و افزون بر آن در کشتی سازی نیز کاربرد دارد . در نقشه های فنی مهندسی پرو فیل Z را با Z نشان می دهند و عددی که پس از آن نوشته می شود نشاندهنده ارتفاع پروفیل Z می باشد. همان طور که در بالا اشاره شد پروفیل Z اکثراً برای پوشش سقف سالن های بزرگ یا کارگاه ها , سالن های ورزشی , ایستگاه های سوخت رسانی, ایستگاه های اتوبوس , ترن و مصارف صنعتی مشابه, کاربرد دارد .
از پروفیل نیم رخ Z برای ساخت ستون های مرکب مقاطع مرکب استفاده می کنند.در دنیای کنونی با بالا رفتن وزن ساختمان ها و تعداد طبقات , ستون ساختمان ها را به طور معمول از دو یا چند پروفیل ترکیبی می سازند. برای تولید ستون های مرکب از نیم رخ های متفاوتی استفاده می شود . پروفیل ها درکشورهای متفاوت تمام جهان, با استانداردهای متفاوتی تهیه و ساخته می شوند. دربسیاری از کشورها از جمله ایران بر اساس استانداردهای اروپایی تولید صورت می گردد .

پروفیل های بسته :

قوطی و لوله و پروفیل درب و پنجره و پروفیل یوپی وی سی و پروفیل درب های کرکره برقی و Hss و … از انواع پروفیل های بسته هستند

پروفیل Hss چیست

مقاطع ساختمانی توخالیHSS نوعی پروفیل فلزی با سطح مقطع توخالی است. واژه H.S.S مقطع بسته ای (تیوبلار) است که به شیوه نورد سرد (کلد فرم) تولید شده و در ساختمان پلها, استادیومها, مراکز خرید و تجاری و همچنین واحدهای مسکونی به کار برده می شود. این مقاطع در فرم های مربع, مستطیل و دایروی تولید می شوند. در سالهای اخیر استفاده از مقاطع ساختمانی توخالی به خاطر ویژگیهای ظاهری و خواص مکانیکی آن, شاهد پیشرفت چشمگیری بوده است. معماران به این مقاطع به خاطر خواص ویژه آن, لقب متریال قرن بیست و یک را داده اند. .نمونه های بسیار زیادی در طبیعت خواص عالی مقاطع توخالی را در مقابل بارهای محوری, خمشی و پیچشی در تمام جهات نشان می دهد. این خواص همراه با شکل های متنوع باعث زیبایی معماری نیز شده اند. همچنین این مقاطع دارای وزن و سطح کم در مقایسه با مقاطع معادل باز می باشند. علاوه بر این شکل بسته و بدون گوشه های تیز این مقاطع باعث محافظت آن ها در مقابل خوردگی می شوند.
یکی دیگر از ویژگیهای منحصر به فرد مقاطع HSS استفاده بهینه از فضای خالی آنها می باشد. به عنوان مثال با پر کردن آن با بتن, باعث بالا رفتن مقاومت آن در مقابل آتش سوزی و همچنین افزایش تحمل مقطع در مقابل بارهای فشاری می شود. علاوه بر این از خالی بودن مقطع برای تهویه و گرمایش و سرمایش نیز می توان استفاده کرد.
در آیین نامه AISC نامگذاری مورد استفاده برای مقاطع توخالی HSS مربع و مستطیل به صورت زیر است:
HSS 8×4×1/4
که در این نامگذاری عدد اول ارتفاع, عدد دوم عرض و عدد سوم ضخامت می باشد (همگی به اینچ)
مقاطع توخالی HSS به صورت نورد سرد (cold form) و با درز جوش ERW پیوسته و بدون هیچ گونه مواد اضافی تولید می شود.
بیرون زدگی جوش در سطح خارجی این مقاطع برداشته می شود اما در داخل این مقاطع در اکثر موارد در جای خود باقی می ماند. اگر چه زائده ی جوش را می توان در صورت نیاز از داخل این مقاطع نیز برداریم. مثلاً اگر بخواهیم دو مقطع توخالی HSS را در داخل دیگری قرار دهیم, مثل کاربرد آن در ساخت تلسکوپ.
دو استاندارد برتر تولید این مقاطع در ASTM A500 و EN10219-1 میباشند از این دو استاندارد می تواند به عنوان گواهی برای تولید مقاطع HSS استفاده کرد.